Meiboomdans van Hoogstraten

MEIBOOMDANS VAN HOOGSTRATEN

Louis Doms vertelt …

‘… De Meiboomdans hangt nauw samen met de oude traditie om, daags voor de eerste meidag, de meiboom te planten.

Wanneer men vanuit Rijkevorsel Hoogstraten binnenkomt, ontmoet men, rechts van de huidige H. Bloedlaan, het oude sierlijke kapelleke van Onze-Lieve-Vrouw van Altijddurende Bijstand, eertijds een plaats van devotie op het ‘Boerenénd’, zoals deze kant van Hoogstraten wordt genoemd. Alvorens de weg naar Turnhout of Antwerpen in te slaan, pacht de reiziger hier een gebed om bescherming te prevelen. Bestendig werden de wegen toen immers onveilig gemaakt door bedelaars, stropers of benden. Moeders kwamen hier om bijstand en hulp smeken bij ziekten, geboorte, bij de loting van de zonen, bij verkering van de dochters, en zo meer.

Mijn moeder woonde in dat gebuurt, tegenover de kapel, en was zowat de spil en bezielster van alle feestelijkheden op Boerenénd. Ze werd daarbij flink geholpen door de ‘kunning’ en de ‘kunnegin’, die om het jaar verkozen werden (zie in de Meiboomdans het kiezen van de koning en de koningin).

Welnu, in de late namiddag van de laatste aprildag, werd het gebuurt bijeengetrommeld voor de meiboomplanting. Enkele jonge mannen trokken naar de Hees, domein op het grondgebied van het aanpalend Rijkevorsel, en mochten daar van de heer, uit zijn zevenhonderd hectaren bos, de schoonste en grootste denneboom uitzoeken. Deze werd op een speciaal versierde kar naar het kapelleke gevoerd. Daar werd hij ontschorst, tot aan de onderste takken, en de kruin werd versierd met kleurrijke vaantjes, gierlanten, rozen, linten en strikjes, die ondertussen geknipt, genaaid of geplakt waren door de meisjes en vrouwen van het gebuurt. Tegen valavond werd dan de meiboom geplant. Bij het licht van de brandende kaarsen en de kleurige ballonnetjes die rond het pleintje waren opgehangen, werd een rozenhoedje gebeden, werden Lievevrouweliedjes gezongen, en tot slot danste men de Meiboomdans.

Uit de traditie van ommegangen, processies en gemeenschapsdans, is wellicht het initiatief ontsproten om deze meiviering met het uitvoeren van een dans op te luisteren. De oorsprong van deze Meiboomdans kon niet achterhaald worden. Toen ik hem door mijn moeder aangeleerd kreeg, werd hij reeds lang niet meer uitgevoerd. Voorzeker het gevolg van het feit dat, rond 1890, de toenmalige pastoor-deken van Hoogstraten het gemengd dansen bij het kapelleke had afgekeurd …’

Voor de opname van de muziek bij deze dans danken we Volkskunstgroep Reintje Vos uit Stekene-Kemzeke: https://sites.google.com/view/volkskunstgroepreintjevos/

Bron

Dansen uit Hoogstraten. Vlaams Dansarchief, Instituut voor Vlaamse Volkskunst 1980